ลดหย่อนภาษี 2569 บริจาคเงินมูลนิธิ ต้องเช็ก 7 เรื่องนี้

บริจาคเงินให้มูลนิธิไปแล้ว แต่ใช้สิทธิลดหย่อนภาษี 2569 ไม่ได้จริง อาจเป็นเพราะพลาดเรื่องใดเรื่องหนึ่งใน 7 ข้อนี้

หลายคนตั้งใจบริจาคเงินมูลนิธิ เพื่อช่วยเหลือผู้อื่นและนำยอดไปลดหย่อนภาษี 2569 แต่ถ้าบริจาคไปแล้วกลับใช้สิทธิไม่ได้ ก็คงน่าเสียดาย ดังนั้น ก่อนบริจาคเงินเพื่อลดหย่อนภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ลองมาเช็กเรื่องนี้ดูหน่อย จะได้ทำบุญพร้อมใช้สิทธิลดหย่อนอย่างที่ตั้งใจ

บริจาคมูลนิธิลดหย่อนภาษีได้เท่าไหร่

เงินบริจาคให้มูลนิธิที่ได้รับประกาศให้เป็นองค์การหรือสถานสาธารณกุศล โดยทั่วไปลดหย่อนได้ 1 เท่าของยอดบริจาค เช่น บริจาค 5,000 บาท ก็ใช้ลดหย่อนได้ 5,000 บาท ส่วนบางมูลนิธิที่เข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย จะได้สิทธิ 2 เท่า เช่น บริจาค 5,000 บาท ใช้ลดหย่อนได้ 10,000 บาท ทั้งนี้ ต้องอยู่ภายในวงเงินและเงื่อนไขที่กำหนด

อย่างไรก็ตาม ยอดลดหย่อนนี้จะนำไปหักออกจากเงินได้ก่อนคำนวณภาษี ไม่ใช่จำนวนเงินภาษีที่จะได้คืน ดังนั้น ก่อนบริจาคควรเช็กทั้งสิทธิของมูลนิธิและรายละเอียดต่อไปนี้ เพราะอาจเป็นจุดพลาดเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่ทำให้เราใช้สิทธิลดหย่อนภาษีไม่ได้

บริจาคเงินให้มูลนิธิแบบนี้
อาจลดหย่อนภาษีไม่ได้

1. ไม่ได้เช็กว่ามูลนิธินั้นใช้สิทธิลดหย่อนได้ไหม

ไม่ใช่ทุกมูลนิธิจะบริจาคแล้วลดหย่อนภาษีได้ แม้จะจดทะเบียนถูกต้องและทำงานช่วยเหลือสังคมจริงก็ตาม เพราะมูลนิธิที่ใช้สิทธิได้ต้องได้รับประกาศจากกระทรวงการคลังให้เป็น "องค์การหรือสถานสาธารณกุศล" ด้วย ดังนั้น ก่อนถ้าตั้งใจจะบริจาคเงินเพื่อใช้สิทธิลดหย่อนภาษี ควรค้นชื่อในหน้า รายชื่อมูลนิธิและสถานสาธารณกุศลของกรมสรรพากร ให้แน่ใจก่อนโอนเงิน

2. มีแค่ใบเสร็จหรือสลิป แต่ไม่มีข้อมูลใน e-Donation

หลายคนคุ้นเคยกับการบริจาคแล้วเก็บใบเสร็จหรือใบอนุโมทนาบัตรไว้ใช้ลดหย่อนภาษี แต่ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569 เป็นต้นไป การบริจาคเงินให้มูลนิธิเพื่อใช้สิทธิลดหย่อนภาษี ต้องมีข้อมูลในระบบ e-Donation ของกรมสรรพากรด้วย ถ้ามีแค่ใบเสร็จ ใบอนุโมทนาบัตร หรือสลิปโอนเงินเท่านั้นจะไม่สามารถใช้สิทธิได้

ใครต้องการบริจาคเป็นเงินสดหรือโอนเข้าบัญชีปกติ จึงควรสอบถามมูลนิธิก่อนว่าสามารถบันทึกข้อมูลเข้า e-Donation ให้ได้ไหม และต้องแจ้งข้อมูลอะไรบ้าง เพื่อให้ยอดบริจาคปรากฏในชื่อเราอย่างถูกต้อง ทั้งนี้สามารถเช็กรายชื่อหน่วยรับบริจาคที่ใช้ระบบ e-Donation ได้ที่นี่

3. สแกน QR แล้วคิดว่าได้สิทธิลดหย่อนภาษีทันที

มูลนิธิหลายแห่งมี QR Code ให้สแกนบริจาคได้สะดวก แต่ต้องเช็กก่อนว่าเป็น QR e-Donation หรือ QR รับโอนเงินทั่วไป เพราะแม้เงินจะเข้าบัญชีมูลนิธิเหมือนกัน แต่ QR ทั่วไปอาจไม่ได้ส่งข้อมูลให้กรมสรรพากรโดยอัตโนมัติ ก่อนโอนจึงควรดูให้แน่ใจว่าเป็น QR e-Donation ตรวจชื่อมูลนิธิให้ถูกต้อง และเลือกยินยอมให้ธนาคารส่งข้อมูลการบริจาคไปยังกรมสรรพากรตามขั้นตอนในแอปฯ

ส่วนคนที่โอนผ่าน QR ทั่วไปไปแล้ว ให้ลองติดต่อมูลนิธิว่าสามารถบันทึกยอดเข้า e-Donation ให้ได้หรือไม่ และต้องแจ้งข้อมูลอะไรเพิ่มเติมบ้าง จะได้ไม่พลาดการใช้สิทธิ

4. โอนเข้าบัญชีส่วนตัวของผู้ป่วยหรือผู้เปิดรับบริจาค

เห็นโพสต์ขอความช่วยเหลือ หลายคนก็อยากโอนเงินไปช่วยทันที แต่ถ้าโอนเข้าบัญชีส่วนตัวของผู้ป่วย ญาติ หรือคนที่รวบรวมเงินไปช่วยผู้อื่น เงินส่วนนี้จะนำมาลดหย่อนในฐานะเงินบริจาคให้มูลนิธิไม่ได้ เพราะเป็นการโอนให้บุคคลทั่วไป ไม่ใช่หน่วยรับบริจาคที่เข้าเงื่อนไขภาษี

อย่างไรก็ตาม ถ้าเป็นเพจทางการของมูลนิธิที่ใช้สิทธิลดหย่อนได้ และมีการบันทึกข้อมูลการบริจาคเข้า e-Donation ก็สามารถใช้สิทธิได้ตามเงื่อนไข จึงต้องตรวจสอบให้ดีก่อนโอน

5. บริจาคแล้วไม่ได้ตรวจยอดในระบบ

หลังบริจาคเรียบร้อยแล้ว ควรเข้าไปเช็กยอดในระบบ e-Donation ของกรมสรรพากรอีกครั้ง ว่ารายการบริจาคขึ้นครบและจำนวนเงินตรงกับที่จ่ายไปหรือไม่ โดยเฉพาะกรณีที่ให้มูลนิธิบันทึกข้อมูลให้ ควรตรวจให้แน่ใจว่ายอดนั้นอยู่ในชื่อเราถูกต้อง

ถ้าไม่พบยอดหรือข้อมูลคลาดเคลื่อน ให้ติดต่อมูลนิธิเพื่อตรวจสอบและแก้ไข ส่วนคนที่บริจาคผ่าน QR e-Donation ให้ติดต่อธนาคารที่ใช้ทำรายการ โดยต้องแก้ไขภายในปีที่บริจาค เพื่อจะได้ใช้สิทธิลดหย่อนภาษีได้

6. รวมเงินกันบริจาค แต่ใช้ชื่อคนเดียว

การรวมเงินทำบุญกับพี่น้องหรือเพื่อนร่วมงาน แล้วให้คนหนึ่งโอนแทน อาจทำให้คนที่ร่วมออกเงินใช้สิทธิลดหย่อนไม่ได้เลย เพราะยอดทั้งหมดอยู่ในชื่อผู้โอนเพียงคนเดียว ถ้าต้องการใช้สิทธิของแต่ละคน ควรแยกกันบริจาค หรือคุยกับมูลนิธิล่วงหน้าว่าสามารถแยกรายการตามชื่อ เลขประจำตัวผู้เสียภาษี และจำนวนเงินที่แต่ละคนบริจาคได้หรือไม่ สิ่งสำคัญคือ สิทธิลดหย่อนต้องตรงกับชื่อผู้บริจาคจริง ไม่สามารถนำส่วนของคนอื่นมาใช้แทนได้

7. ลืมเช็กเพดานลดหย่อนของตัวเอง

บริจาคมากก็ไม่ได้หมายความว่าจะนำยอดทั้งหมดมาลดหย่อนภาษีได้ เพราะเงินบริจาคมีเพดานสูงสุดที่ใช้สิทธิได้ ดังนี้

เงินบริจาคทั่วไปที่ลดหย่อนได้ 1 เท่า เช่น เงินบริจาคให้มูลนิธิทั่วไป ใช้สิทธิได้ตามจำนวนที่จ่ายจริง แต่ไม่เกิน 10% ของเงินได้ที่เหลือหลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนอื่น ๆ
หากมีเงินบริจาคที่ลดหย่อนได้ 2 เท่าด้วย ต้องหักส่วนที่ใช้สิทธิได้ของเงินบริจาคประเภทนี้ก่อน แล้วนำเงินได้ที่เหลือมาคำนวณ 10% เพื่อหาวงเงินลดหย่อนของเงินบริจาคทั่วไป

ลองดูตัวอย่าง พนักงานเงินเดือนมีรายได้ปีละ 600,000 บาท หักค่าลดหย่อนส่วนตัวและประกันสังคมมาตรา 33 ที่จ่ายเดือนละ 875 บาทครบ 12 เดือน โดยไม่มีค่าลดหย่อนหรือเงินบริจาคประเภทอื่น หากบริจาคให้มูลนิธิทั่วไป 50,000 บาท จะนำมาลดหย่อนได้เท่าไร ?

จะเห็นว่า แม้บริจาค 50,000 บาท แต่เพดานสูงสุดที่นำมาลดหย่อนได้จริงในกรณีนี้คือ 42,950 บาท (10% ของเงินได้ที่เหลือหลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนอื่น ๆ) ดังนั้น ส่วนเกินเพดานคือ 7,050 บาท ไม่สามารถใช้สิทธิลดหย่อนภาษีได้ ถ้าจะบริจาคเงินเพื่อลดหย่อนภาษีในปีนี้จึงต้องคำนวณเพดานคร่าว ๆ ก่อน โดยเฉพาะคนที่มีค่าลดหย่อนอื่นเยอะ เพราะยิ่งหักค่าลดหย่อนอื่นไปมาก เพดานเงินบริจาคก็ยิ่งต่ำลง

ย้ำอีกครั้งว่า หากต้องการบริจาคเงินมูลนิธิเพื่อลดหย่อนภาษี 2569 ต้องเลือกมูลนิธิและช่องทางบริจาคที่เข้าเงื่อนไข พร้อมบริจาคระหว่างวันที่ 1 มกราคม-31 ธันวาคม 2569 เพื่อนำยอดไปใช้ตอนยื่นภาษีช่วงต้นปี 2570 แต่หากไม่ได้หวังใช้สิทธิลดหย่อนภาษี ก็สามารถเลือกช่วยเหลือมูลนิธิหรือองค์กรที่เชื่อถือได้ตามความตั้งใจ